Ký hiệu × nghĩa là «nhân» — không phải chữ x — cùng với dấu chấm và dấu X mà người ta thường nhầm với nó. Nhấp vào ký hiệu bất kỳ để sao chép ngay.
Dấu nhân (×, Unicode U+00D7) là toán tử «nhân» chuyên dụng dùng trong số học và đại số — ta viết 6 × 7 chứ không phải 6x7. Hình dạng của nó gần với chữ Latin x đến mức phần lớn mọi người gõ chữ x thường thay cho nó, và vì thế dấu nhân có cả một câu chuyện riêng với những ký hiệu dễ gây nhầm lẫn, đáng được làm rõ.
Dấu nhân đúng chuẩn trong Unicode, phân biệt với chữ x.
Những ký tự này liên tục bị đặt thay cho × — và mỗi cái mang nghĩa khác hoặc hiển thị khác.
Nhà toán học người Anh William Oughtred đưa dấu nhân × vào cuốn sách xuất bản năm 1631 của ông, Clavis Mathematicae («Chìa khóa Toán học»), khi ông dùng một chữ thập xiên — hình chữ thập Thánh Andrew — để chỉ phép nhân và phân biệt nó với dấu cộng +. Đó là một lựa chọn có chủ đích: Oughtred muốn một ký hiệu không thể bị nhầm với bất kỳ chữ cái nào, một vấn đề mà các cách ghi trước đó chưa giải quyết được.
Và chính mục tiêu ban đầu ấy lại hoàn toàn bị đánh mất ngày nay. Vì × nằm ngoài «Basic Latin», thuộc khối «Latin-1 Supplement», nên nó không có phím riêng trên phần lớn bàn phím, khiến người ta gõ chữ x thường thay cho nó — đúng cái nhầm lẫn mà ký hiệu của Oughtred được tạo ra để tránh. Gottfried Leibniz cũng nêu đúng phản đối này vào thập niên 1690 và đề nghị dùng dấu chấm nâng cao (⋅) thay thế, khi đại số bắt đầu trộn lẫn các toán tử với những biến mang tên x — và cũng vì lẽ đó mà dấu chấm đến nay vẫn là ký hiệu «nhân» được ưa dùng trong ký hiệu đại số.
| Nền tảng / công cụ | Cách gõ |
|---|---|
| Windows (mã Alt) | Alt+0215 trên bàn phím số |
| Word / Windows (nhập Unicode) | gõ 00D7 rồi nhấn Alt+X |
| Mac | Option+Shift+X ở phần lớn bố cục, hoặc «Trình xem ký tự» (Cmd+Ctrl+Space) |
| HTML | × hoặc × |
Thuộc tính content trong CSS | content: "\00D7" |
| LaTeX (chế độ toán) | \times |
Không. Ký hiệu × (U+00D7, MULTIPLICATION SIGN) là một toán tử toán học chuyên dụng, còn x/X là hai chữ cái Latin (U+0078/U+0058). Sự giống nhau chỉ là về hình dạng — dùng chữ cái thay cho × là chuyện phổ biến nhưng về mặt kỹ thuật là sai, và một số trình phân tích công thức cùng công cụ tìm kiếm xử lý chúng khác nhau.
Trên Windows: giữ phím Alt và gõ 0215 trên bàn phím số. Trên Mac: Option+Shift+X ở phần lớn bố cục bàn phím, hoặc dùng «Trình xem ký tự». Còn ở mọi nơi khác, hãy sao chép từ trang này.
Cả hai đều nghĩa là «nhân». × phổ biến hơn trong số học và trong giảng dạy bằng tiếng Anh, còn dấu chấm nâng cao ⋅ được ưa dùng trong đại số khi có biến, vì × đặt cạnh một chữ như x có thể bị đọc nhầm thành một biến khác. Chính vì lý do đó mà sách giáo khoa ở lục địa châu Âu thường nghiêng về dấu chấm.
Có — × là văn bản thường thuộc khối «Latin-1 Supplement» và hiển thị bình thường trên Instagram, Discord, TikTok, WhatsApp và tên người chơi trên máy chơi game, không bị nền tảng nào hạn chế.
Dùng UltraTextGen để biến văn bản thường thành chữ đậm, nghiêng, thư pháp và hơn 100 kiểu font chữ Unicode khác — miễn phí và tức thì.
Mở UltraTextGen →Ký hiệu phép chia, và vì sao sách giáo khoa rời bỏ nó.
Hai chữ số mũ có trước phần còn lại của bộ, cho diện tích và thể tích.
Nguồn gốc năm 1525 và vai trò của đường vinculum.
Kaomoji, emoji cờ các nước và nhiều nhóm ký hiệu, biểu tượng khác.