Gradenteken (°)

Het gradenteken (°, Unicode U+00B0 DEGREE SIGN) is het kleine verhoogde rondje dat «graden» aangeeft — of het nu gaat om een hoek (90°), een temperatuur (22 °C) of een geografische coördinaat (52,3676° N). Verwar het niet met de mannelijke rangtelwoord-indicator º (U+00BA), die er bijna hetzelfde uitziet maar een compleet ander teken is, en ook niet met de wiskundige ring-operator ∘ of het ring-accent ˚ dat in letters als å zit.

Het kleine verhoogde rondje geeft al sinds zeker de 16e en 17e eeuw «booggraden» aan in de sterrenkunde en de navigatie, waarbij een volledige cirkel in 360 delen wordt verdeeld om hoeken te meten — een verdeling die is overgenomen uit de oude Babylonische wiskunde met grondtal 60. De cirkelvorm zelf is waarschijnlijk een echo van de manier waarop een volle cirkel (360°) al als een ring op astronomische kaarten werd getekend.

Zijn tweede grote taak — het aangeven van temperatuur — kwam erbij toen gestandaardiseerde thermometerschalen werden bedacht: de schaal van Daniel Fahrenheit uit 1724 en die van Anders Celsius uit 1742 gebruikten beide de °-notatie. Daarmee werd het het universele teken voor «graden», of het nu om boog, hoek, lengte- en breedtegraad of temperatuur gaat.