De kleine letter χ die de statistische χ²-toets aandrijft, de hoofdletter Χ die 'Christus' in het Grieks opent en die het Chi-Rho-monogram en de 'X' in Xmas opleverde — de ene Griekse letter die voor altijd wordt aangezien voor een Latijnse X. Klik op een teken om het direct te kopiëren.
Chi is de tweeëntwintigste letter van het Griekse alfabet, geschreven als χ in kleine letters (U+03C7, GREEK SMALL LETTER CHI) en Χ in hoofdletters (U+03A7, GREEK CAPITAL LETTER CHI) — een teken dat zo dicht bij de Latijnse X ligt dat de twee voortdurend worden verward. Precies die gelijkenis is waarom chi zoveel geschiedenis met zich meedraagt. De hoofdletter Χ is de eerste letter van Χριστός (Christós), Grieks voor 'Christus', en schrijvers gebruiken het al meer dan duizend jaar als afkorting voor de naam — de spelling 'Xres mæsse' komt rond 1100 al voor in de Angelsaksische Kroniek, en diezelfde gewoonte is waarom het Engels vandaag nog 'Xmas' schrijft. Combineer chi met de volgende letter, rho, en je krijgt het Chi-Rho-monogram ☧ (U+2627, CHI RHO), het vroegchristelijke christogram dat de Romeinse keizer Constantijn I aannam als zijn militaire standaard, het labarum, na een gemelde visioen vlak vóór de Slag bij de Milvische Brug op 28 oktober 312 n.Chr. — een verhaal dat ons bereikt via de antieke schrijvers Eusebius en Lactantius, niet via een neutrale bron. In de moderne wiskunde en wetenschap is kleine letter χ het werkpaard van de chi-kwadraat-toets (χ²), de goodness-of-fit-statistiek die Karl Pearson in 1900 introduceerde en die nu een vaste waarde is in statistiek en datawetenschap.
De Griekse letter zelf, in beide gevallen. Hoofdletter Χ draagt chi's religieuze en afkortingsgeschiedenis; kleine letter χ doet het meeste moderne wiskundige en wetenschappelijke werk.
Omdat hoofdletter Χ Χριστός ('Christus') opent, werd het een eeuwenoude afkorting voor de naam — de bron van zowel het Chi-Rho-monogram dat Constantijn als veldstandaard voerde, als het moderne 'Xmas'. Plak hier de onderdelen van dat verhaal.
Kleine letter χ is een wetenschappelijk werkpaard: de χ²-goodness-of-fit-toets die Karl Pearson in 1900 introduceerde, plus de Euler-karakteristiek in de topologie en magnetische susceptibiliteit in de natuurkunde. Pak de letter en een superscript twee om zelf χ² samen te stellen.
Chi ziet er bijna identiek uit als de Latijnse letter X, maar elk heeft een eigen codepunt — ze stilzwijgend verwisselen breekt zoekfuncties, code en vergelijkingen. Hier zijn alle vier, zodat je precies degene kunt kopiëren die je bedoelt.
Chi is de tweeëntwintigste letter van het Griekse alfabet, tussen phi en psi in. Dit zijn de buren en andere Griekse letters die mensen er meestal naast kopiëren.
Gebruik UltraTextGen om platte tekst om te zetten in vet, cursief, sierlijk en meer dan 100 andere Unicode-lettertypes — gratis en direct.
Open UltraTextGen →Het volledige Griekse alfabet in hoofdletters, kleine letters en wiskundige variantvormen om te kopiëren en te plakken.
Chi-kwadraat, superscripts en de operatoren en Griekse letters die een vergelijking compleet maken.
Het Chi-Rho, kruizen en andere christelijke en geloofssymbolen in één overzicht (Engelstalige bibliotheek).
Nog een Griekse letter met een dubbelleven — de beroemde wiskundige constante π en de productoperator Π.